visual kei - ภาพลักษณ์นั้นสำคัญไฉน?
posted on 14 Apr 2009 13:53 by angeltetsu in Music, recก่อนอ่าน...
บทความนี้เป็นบทความที่อยากแลกเปลี่ยนความคิด ไม่ได้ล่อเป้า และไม่ได้คิดว่าตัวเองรู้จริง
เพียงแต่มองสิ่งที่ตัวเองเห็น ได้ยิน และได้พบมาทั้งสิ้นค่ะ
เห็นหลายๆคนพยายามให้นิยามคำว่า visual kei แลดูงงๆ เลยอยากนำเสนอแบบที่ตัวเองเข้าใจ
เห็นขัดแย้ง คัดค้านได้ แต่ถ้าด่าหรือเสียดสีแบบไม่มีสติ เราด่ากลับนะคะ ^^
★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★
คำถามที่พบบ่อยสำหรับเด็ก(?)เจร็อคอย่างเราๆก็คงไม่พ้นว่า "visual kei" คืออะไร?
(คำถามที่พบบ่อยที่สุดก็ j-rock คืออะไร ฮ่าๆ เดี้ยนก็ตอบง่ายๆว่า
วงร็อคหรือพ็อพร็อคที่เล่นโดยคนญี่ปุ่นไงคะ จบกันดื้อๆ เพราะยิ่งอธิบายยิ่งยาวหนัก แถมยิ่งงงด้วย)
เวลาพูดถึง visual kei เพื่อนชาวญี่ปุ่นที่ไม่ได้สนใจอะไรแนวนี้
จะคิดว่าเป็นวงร็อคที่หนุ่มๆเค้าแต่งหน้าทาปากเหมือนผู้หญิง แต่งตัวแรงๆ น่ากลัวๆ
มีอยู่วันนึงเดินเข้าร้านเจอเพื่อนที่ทำงานด้วยกัน เค้าก็ฟังอะไร ก็บอกว่าวงชิโดะ เค้า้บอกไม่รู้จัก
ก็เลยบอกว่าเป็นวง visual kei น่ะ ยังไม่ได้เดบิวเลยนะ (ตอนนั้นยังไม่ได้เดบิวนะจ้า)
เพื่อนขอฟัง ก็เลยเอาให้ฟัง เพื่อนบอก อ้าว วงร็อคไม่ใช่เหรอ
ก็บอกเพื่อนไปเนี่ย visual keiไม่ได้มีแต่เพลงร็อกนะ มีหลายๆแนว เพื่อนเราก็ฟังแบบงงๆไป
ถึงจะคนญี่ปุ่นก็เหอะนะ ถ้าไม่สนใจ เค้าก็ไม่รู้จักจริงๆว่ามันคืออะไร....
พอเห็นว่าเป็นวิช่วลเคย์ก็คิดว่าต้องเป็นเพลงแรงๆ อะไรไม่รู้ฟังไม่ได้แน่ๆเลย แล้วก็ขอบาย...
ยอมรับว่าเคยเป็นหนึ่งในคนที่คิดแบบนั้น
ตอนนี้เองเห็นวิช่วลเคย์แต่งตัวหนักๆก็รำคาญเหมือนกันแหละ (ถึงจะพอเข้าใจบ้างก็เหอะนะ)
ตอนไปดูไลฟ์ Ayabie เมื่อเดือนที่แล้ว (กรั่ก เดือนที่แล้วดูไลฟ์เยอะนะ สามวง สามไลฟ์ เอิ๊ก)
ไลฟ์ของอายาบิเอะคราวนี้เป็น Last Indies tour อาโออิ(ของแนฟ)พูดตอนเอ็มซีว่า
ที่เ็ป็น visual kei ก็เพราะสามารถทำเพลงได้หลายๆแนว ทำอะไรที่อยากทำได้
อายาบิเอะเองแม้จะเดบิวแล้วก็ยังจะเหมือนเดิม อะไรที่วงอื่นทำไม่ได้ ไม่ทำกันพวกเราก็จะทำ...
พี่เชื่อค่ะน้องอาโอ่ย เพราะมือกีตาร์น้องคนนั้นเค้าบ้าบอขนาดนี้ คงไม่มีใครทำได้งั้นแล้ว
(ฉากยูเมะแก้มป่อง ทำหน้าสลดพับเพียบอยู่บนพื้น ร้องเอารูป off shot คืนยังติดตาอยู่เร๊ย ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆ)
หรือแม้แต่ชิโดะเองก็ตาม....
ก็ตั้งใจจะไม่อยู่ใน visual kei scene นานเหมือนกัน ตอนนี้ก็คลายไปเยอะแล้ว ไม่เชื่อดูหน้าปาปิสิค๊า
อีกหน่อยก็คงจะสึงาโอะเล่นไลฟ์หรอก
อย่างป้าเท็ตก็บอกว่า L'Arc ไม่ใช่ visual kei แล้วก็ไม่ชอบให้ใครมาเรียกแบบนี้
ป้าบอกว่าการที่ขึ้นเวที เล่นดนตรีให้คนดู มันต้องแต่งหน้าแต่งตัวก็เป็นเรื่องปกติไม่ใช่เหรอ...
และป้าก็ไม่อยากจำกัดวงตัวเองว่าเป็น visual kei เพราะมันทำให้คนที่ยังไม่รู้จักวงเมินลารุคุไปเพราะคำๆนี้
*พยักหน้าหงึกๆ* ใช่ค่ะป้า....
(เพราะในยุคนั้น visual kei ยังไม่ได้รับนิยมเท่าไหร่
มักจะเปลี่ยนภาพของนักดนตรีแต่งตัวสาวๆ เล่นเพลงร็อคหนักๆ
คนที่เค้าไม่สนใจแนวนี้ เค้าก็จะเมินไปเลยโดยที่ยังไม่ทันได้ฟังเพลง)
visual kei เหมือนเป็นวัฒนธรรมอย่างนึงเลยนะ
วงที่เป็น visual kei โดยพื้นก็จะเล่นเพลงร็อค แล้วก็มีสไตล์อื่นๆ ผสมมาด้วย
เนื้อเพลงมีตั้งแต่ถ้อยคำรุนแรงในด้านต่างๆ ไปจนถึงหวานหยดมดขึ้น
แต่งหน้าแต่งตา แต่งตัวแปลกๆ เริ่มเล่นดนตรี เป็นอินดี้ส์ตามไลฟ์เฮาส์
เวลาเราไปดูไลฟ์ของ visual kei ก็สามารถแต่งตัวโกธิค โลลิ หรือจะพังค์เลือดสาดไปดูได้อย่างไม่ขัดเขิน
เราคงไม่แต่งโลลิไปดูไลฟ์ของ Mr. Children แล้วซากิให้ซากุราอิซังแน่ๆ
แล้วที่จริง visual kei มันคืออะไรกันแน่ล่ะ?
ถ้ามองในแง่ที่อาโออิพูด visual kei ก็เปรียบเสมือนสะพานไปสู่เมเจอร์
เป็นอีก path นึงที่จะทำให้วงได้ก้าวสู่ระดับต่อไปโดยที่เปิดทางให้ตัวเอง
ในขณะที่สามารถทำเพลงหรืออะไรที่ตัวเองได้กว้างโดยไม่มีขีดจำกัด....
ไม่จำกัดว่าชั้นเป็นวงร็อคจะเล่นแต่ร็อคๆๆๆๆ ชั้นเล่นพ็อพ แจ๊ซ ฟังกี้ อะไรก็ได้ที่ชั้นอย่างเล่น
แต่มันก็จำกัดด้วยคำว่า visual kei อยู่ดี เพราะถือว่าเป็นอินดี้ส์ และทีวีทั่วไปก็ไม่ค่อยเอาไปออกอากาศเท่าไหร่
แน่ล่ะ ถ้าพูดว่า visual kei มันก็ต้องเป็นวงอินดี้ส์ ใต้ดินอะไรแบบนี้
ไม่ค่อยออกทีวี ไม่ค่อยลงหนังสือ ซีดีวางขายไม่ทั่วถึง ตามยากๆ
พอ major debut แล้วก็ค่อยๆเปลี่ยนไปทีนิดๆ เพื่อให้เข้ากับตลาด
เริ่มทำวงใหม่ๆ แต่งตัวจัดๆ แรงๆ เพื่อให้คนจดจำ
ทำไงให้คนจำตัวเองได้ ไม่ใช่แค่ดนตรีดีแล้วจะดัง ก็แต่งตัวเข้าไปสิ แต่งหน้าเข้าไปสิ
ถ้าหน้าตาดีอยู่แล้วด้วย แต่งหน้ามาสวยงาม คนก็จำได้
พอเป็นที่รู้จักในแวดวงvisual kei ได้เซ็นสัญญากับค่ายอินดี้ส์ ก็ทัวร์ ออกแผ่นไป
เก็บแฟนได้มาก เป็นที่รู้จักวงกว้างขึ้น timing ดีได้เซ็นสัญญากับค่ายเมเจอร์
แล้วก็ major debut กันไป.....
พอถึงตรงนี้ทิศทางและเป้าหมายของแต่ละวงก็ไม่เหมือนกันแล้ว
ถ้าคุณอยากจะไปถึงระดับ nation wide ก็ต้องปรับภาพตัวเองให้คนทั่วไปรับได้
การที่เป็น visual kei แรงๆ แล้วออกทีวี คนดูทั่วๆไปเค้ายังไม่ทันฟังเพลงก็เมินแล้วค่ะ
คนเรามันมี bias ทั้งนั้นแหละค่ะ แค่เห็นหน้าไม่ถูกชะตาก็ไม่ฟังเพลงได้
ยอมรับเถอะว่า visual kei ไม่ใช่อะไรที่คนทั่วไปเค้ารับได้ถึงพวกเราๆจะเห็นเป็นปกติไปแล้ว
มันจะมีรายการทีวีสักกี่รายการกันที่ทำให้คนทั้งประเทศปรับทีวีตัวเองเพื่อให้ชมรายการได้
วงก็เหมือนกัน ถ้าปรับคนทั่วไปให้รับภาพ visual kei ไม่ได้ ก็ต้องปรับตัวเองให้ไปเข้ากับรสนิยมเค้า
มันมีไม่กี่วงหรอกที่เมเจอร์เดบิวทั้งที่พะรุงพะรัง เมกอัพเต็มหน้าแล้วดังกระฉ่อนน่ะ อันนี้นับถือจริงๆ
โดยเฉพาะสมัยนี้ที่ j-rock ไม่ได้เป็นที่นิยมเหมือนเมื่อสิบกว่าปีก่อนโน้น
อ่ะ ยกตัวอย่างใกล้ตัวละกัน
ชิโดะเนี่ยถือว่าเป็น visual kei อยู่ แต่ก็ลดไปเยอะแล้ว (ไม่ได้หมายถึงว่าชิโดะดังนะ)
เอาชิโดะยุคแรกกับยุคหลังเดบิวมาเทียบกันสิ
ตอนนี้ชิโดะไม่ได้ลงหนังสือ visual kei จ๋าอย่าง cure นานแล้วนะ
เพราะอิมเมจที่เป็น visual kei ดร็อปลงมาเยอะแล้ว
(ลงในเครือโซนี่ซะส่วนมาก แต่ก็ยังถือว่าน้อยอยู่เมื่อเทียบกับวง mainstream)
ก็ลองให้อากิซาม๋าใส่คอเซ็ทเล่นออก music fighter ดูสิคะ
ไม่แคล้วคนดูคงจะกดรีโมทเปลี่ยนช่องแทบไม่ทัน
-_-;;
ในขณะเดียวกัน สาวกชาวvkก็คงจะคิดว่า อากิซาม๋า สุดยอดไปเลยค่าาาาา
หรือจะให้มาโอะสมัยชุดดำ มาร้องเพลงเดินตะคุ่มๆ
คนเค้าก็คงจะว่า.... "นั่นอะไร?" แล้วเปลี่ยนช่องหนีเลย
ไม่ทันได้เห็นหรอกว่ามาโอะเนียงของพวกเราน่ะ อะฮั้งแค่ไหน
-_-;;
เห็นหรือยังว่าเป้าหมายในการขายเค้าต่างกัน
(นอกเรื่องนิดนึง ถึงตรงนี้ก็ไม่โทษว่าชิโดะจะเปลี่ยนไป เข้าถึงยาก ไม่มีไลฟ์เฮาส์ บลาๆๆๆ
ตราบใดที่ชิโดะยังสามารถทำเพลงที่เป็นตัวเอง ชิโดะราี่ชี่อยู่ เราก็พอใจแล้ว)
ถ้าตัดเอาเสื้อผ้าหน้าผมออกไป วง visual kei ก็คือ
แบนด์ที่สามารถเล่นเพลงได้หลากหลายตามใจตัวเองก็เท่านั้นเองแหละค่ะ
แล้วพวกเราล่ะ รักผู้ชายเหล่านี้ที่เสื้อผ้าหน้าผม หรืองานเพลงที่เค้ากลั่นกรองออกมาจากสมองของพวกเขา?
ตัวไกลใจรักจริง ก็อย่าลืมซื้อแผ่นอุดหนุนกันด้วยนะคะ
แก้คำผิดค่ะ
edit @ 14 Apr 2009 21:14:55 by Angeltetsu
เพิ่มเติมข้อมูลเบื้องต้นค่ะ
พอดีมีคำถามต่างๆตามมาใน msn เยอะพอสมควร
เราข้ามขั้นไปลืมเล่าถึงความเป็นมาเป็นไปของvisual kei ล่ะค่ะ
ก็เอาเป็นว่าเพื่อนๆที่ไม่เคยรู้เรื่องอะไรเกี่ยวกับร็อคญี่ปุ่นเลยก็มาอ่านรู้เรื่องตามกันทันตรงนี้เลยละกัน
พูดกันง่ายๆก็คือ visual kei เป็นแนวนึงที่อยู่ในวงการร็อคญี่ปุ่น(หรือj-rock)ค่ะ
(ส่วนเรื่องว่า j-rock คืออะไร ขอข้ามไป.. สรุปสั้นๆตามที่อธิบายไว้ข้างบนแล้วนะคะ
จะเข้าใจง่าย เพราะถ้าให้พูดกันแบบลึกซึ้ง มันจะงงมากถึงมากที่สุด)
ที่มาที่ไปของ visual kei เนี่ย เริ่มแรกเค้าจะเรียกว่า kesho kei (แนวแต่งหน้า) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากวงเมทัลกับพังค์แรงๆ
ส่วนวงยุคแรกๆที่ลุกขึ้นมาแต่งหน้าแต่งตาที่เราเกิดทันและนึกออกก็ Buck-Tick, X-JAPAN, LUNA SEA อะไรประมาณนี้
ถามว่ามันเป็นอะไรที่มีเฉพาะที่ญี่ปุ่นใช่ไหม
จริงๆก็ไม่ใช่ค่ะ เพราะเสื้อผ้าหน้าผมนี่ทางยุโรปเค้าก็มีมาก่อนหน้าแล้วค่ะ
ต่อมาแนวแต่งหน้าแต่งตานี้ก็ถูกเรียกใหม่ว่าเป็น visual kei (แนวภาพลักษณ์) เน้นภาพ ลุคส์อะไรแบบนี้
ช่วงที่เป็นที่นิยมและเราคิดว่าเด่นมากๆ คงจะเป็น Malice Mizer กับ Shazna กำลังดัง
ช่วงนี้เป็นช่วงที่มีวงแนวนี้ที่ได้เมเจอร์เดบิว ออกรายการทีวีกันเ็ป็นเรื่องเป็นราว
จำได้ว่าช่วงนั้นมี visual kei ออกรายการ music station แทบทุกอาทิตย์ วุ้ย
พอเริ่มเข้าสู่ยุค 2000 แนว visual kei ก็เริ่มคลายความนิยมลงมาเรื่อยๆ
ตามกระแสดนตรีญี่ปุ่นที่เริ่มไปสนใจพวก R&B แล้วก็ Soul
ในขณะที่วงรุ่นพี่เราหยุดพักจากวงการไป เด็กรุ่นใหม่ที่ได้รับอิทธิพลจาวงเหล่านั้นก็เริ่มฟอร์มวง
แล้ว visual kei ก็กลับมาอีก โดยที่มีวงดนตรีที่สามารถเข้ามาใน major scene ได้อีกครั้ง
คราวนี้เล่นเอามึน มึนค่ะ เป็น visual kei ก็จริงแต่แต่งตัวเป็น oshare kei
(แนวแต่งตัวเทรนดี้ สีสัน หนุ่มทันสมัย เป็นสไตล์แต่งตัวไม่ใช่เสื้อผ้านะคะ
ซึ่งคำว่า oshare ถ้าเทียบกับภาษาไทยก็คือ ทันสมัย
ชมเพื่อนโอชาเระจังเลยนะ ก็แต่งตัวทันสมัย เก๋จังนะเธอ อะไรแบบนี้ค่ะ)
แล้วก็ตอนนี้ก็มีศัพท์ใหม่อีก neo visual kei (vkยุคใหม่) แนวๆนี้ ก็นำทีมโดยมิยาบิเลย ชิโดะนี่ก็ใช่
อันคาเฟ ซากุ (SUG อันนี้คนไทยออกเสียงกันว่าอะไรคะ??) อลิสนาย
สีสันมากขึ้น ไ่ม่ได้จำกัดว่า visual kei จะต้องสีดำ ทะมึน เลือดนอง ดุอะไรแบบนี้
มีติดน่ารัก ใสๆ อิ๊อ๊ะให้เรากรี๊ดกร๊าดตะโกนว่าน่ารักกันได้ไม่เขินปาก
สังกัดที่มีศิลปิน visual kei ที่ดังๆ รู้จักกันมากๆ ก็ PS Company, Danger Crue นี่แหละค่ะ
PS Company นี่นอกจากจะทำเมเนจเมนท์แ้ล้วยังจัดจำหน่ายเองได้ด้วย ส่วน DC ก็เป็นบริษัทในเครือ Kion/Sony ค่ะ
สรุปง่ายๆก็คือ ถ้าเข้าเซ็นสัญญาอินดี้ส์กับ DC ได้ก็มีโอกาสที่จะได้เมเจอร์เดบิวภายใต้ร่มโซนี่อีกต่างหาก
(ที่ญี่ปุ่นบริษัทเมเนจเม้นท์กับจัดจำหน่ายบางทีก็คนละบริษัทกันค่ะ
อย่างลาร์คบริษัทเมเนจเมนท์คือมาเวอร์ริก แต่จัดจำหน่ายโดยโซนี่ อะไรแบบนี้ค่ะ
ส่วน PS เค้าทำเองได้ทั้งสองอย่าง หรือจะแยกไปเซ็นสัญญาให้ค่ายเมเจอร์จัดจำหน่ายก็ได้ค่ะ)
แน่นอนว่าดนตรีเป็น product ที่แท้จริงที่วงต้องการขาย
แต่ภาพลักษณ์ก็คือจุดดึงดูดลูกค้าให้หันมาสนใจ product ที่ต้องการขาย
★ส่วนตัวแล้ว เราเป็นคนชอบฟังทุกแนว โดยจะชอบร็อค พ็อพร็อคเป็นพิเศษ ส่วนร็อคหนักๆจะไม่ค่อยได้ฟังเท่าไหร่
ใน visual kei ก็จะฟังแนวๆ ชิโดะ อลิสนาย พลาสติกทรี คางุระ แถบๆนี้ กาเซ็ทนี่ฟังบ้าง ดิรุก็ฟังบ้าง
จริงๆเราแขยง visual kei มากเลยค่ะ เห็นเสื้อผ้าหน้าผมก็ไม่ฟังเพลงแล้ว
เพราะไม่ค่อยเข้าใจความงามแบบvkซะเท่าไหร่ แถมยังติดภาพเพลงแรงๆ ฟังแล้วมึนส์ๆด้วย จบกันเลย
พอดีมีน้องที่สนิทกันชอบชิโดะ ซึ่งเค้าก็พยายามให้ฟังล่ะนะ เห็นเป็น visual kei ก็เลยไม่ฟังไม่สนใจ
จนมาวันนึงก็เอามานั่งฟัง เออก็ดีนะ.... เห็นหน้าแล้วเหวอไปเล็กน้อย เอ่อ นี่อะไรเค๊อะ
ตอนหลังมีโอกาสได้ดูแฟนวิด เห็นมือเบสเค้าเปรี้ยวเหลือเกิ๊นนน เลยไปตามเพลงมาฟังหมดเลย
ก็โอเค ชอบก็เลยตามมาเรื่อยๆ แล้วก็มีหลายวงที่เราฟังแต่เพลง ไม่อยากเห็นหน้า ขอชื่นชมแบบไม่เห็นตัวดีกว่า.
จบแล้ว ปาดเหงื่อ... แฮ่... มีอะไรเพิ่มเติมได้นะคะ
edit @ 15 Apr 2009 14:26:04 by Angeltetsu
edit @ 15 Apr 2009 23:38:46 by Angeltetsu

ขัดกันดีออกเสียงโหดๆแต่หน้าแบ๊วๆ 555
555
ก็ไม่ต่างกันเท่าไหร่หรอก เพียงแค่ทางนี้เป็นแค่ scale เล็กๆ
คนที่ไปได้ออกแผ่นจริงๆมีไม่มาก และไม่สามารถดังได้ในสไตล์ของตัวเอง
ถูกจับเข้าระบบตอกพิมพ์ให้ออกมาเหมือนๆกันไปหมด เป็นแบบที่ค่ายคิดว่ามันจะขายได้...
เห็นแล้วก็เห็นใจนะ... เวลาห็นเพื่อนเรา พี่เราได้ไปออกเทปแล้วดนตรีออกมากิ๊กก๊อก ทั้งๆที่เจ้าตัวก็ฝีมือดีอยู่
#1 By Angeltetsu on 2009-04-14 14:12